Diagnoza nowotworu zmienia priorytety – najważniejsze staje się skuteczne rozpoczęcie leczenia. Warto jednak wiedzieć, że chemioterapia, radioterapia i hormonoterapia mogą negatywnie wpłynąć na płodność. Dlatego możliwość jej zabezpieczenia należy rozważyć jak najwcześniej, najlepiej jeszcze przed rozpoczęciem terapii onkologicznej.
Pacjenci spełniający kryteria programu mogą skorzystać z bezpłatnej procedury zabezpieczenia płodności. Osoby leczone onkologicznie przyjmowane są poza kolejnością, a harmonogram postępowania ustalany jest z uwzględnieniem planowanego leczenia przeciwnowotworowego.
Jak leczenie onkologiczne wpływa na płodność?
Terapie przeciwnowotworowe oddziałują na komórki szybko dzielące się. Do tej grupy należą również komórki układu rozrodczego.
U kobiet chemioterapia może prowadzić do zmniejszenia rezerwy jajnikowej, czyli liczby komórek jajowych pozostających w jajnikach. W niektórych przypadkach leczenie może przyspieszyć wygasanie ich czynności lub doprowadzić do przedwczesnej menopauzy. Radioterapia obejmująca okolice miednicy może dodatkowo wpływać na funkcjonowanie jajników i macicy.
U mężczyzn leczenie onkologiczne może obniżyć liczbę, ruchliwość i jakość plemników, a w niektórych przypadkach czasowo lub trwale zahamować spermatogenezę, czyli proces ich powstawania.
Ryzyko uszkodzenia płodności zależy między innymi od rodzaju nowotworu, zastosowanego leczenia, dawek leków lub promieniowania, wieku pacjenta oraz jego stanu zdrowia. Dlatego możliwość zabezpieczenia płodności każdorazowo ocenia lekarz podczas wizyty kwalifikacyjnej.
Kto może skorzystać z bezpłatnego programu?
Program zabezpieczenia płodności skierowany jest do pacjentów, u których planowane lub prowadzone leczenie onkologiczne może negatywnie wpłynąć na funkcje rozrodcze.
Do programu mogą zostać zakwalifikowani:
- kobiety – od okresu dojrzewania do 40. roku życia,
- mężczyźni – od okresu dojrzewania do 45. roku życia.
W ramach programu finansowane są między innymi konsultacje, niezbędne badania, pobranie komórek rozrodczych, ich zamrożenie oraz przechowywanie zgodnie z zasadami programu.
Pacjenci onkologiczni przyjmowani są poza kolejnością, ponieważ w ich przypadku szybkie rozpoczęcie diagnostyki i kwalifikacji ma szczególne znaczenie.
Ostateczną decyzję o zakwalifikowaniu do programu podejmuje lekarz po ocenie sytuacji klinicznej pacjenta.
Na czym polega zabezpieczenie płodności u kobiet?
Najczęściej stosowaną metodą jest pobranie i zamrożenie komórek jajowych. Procedura obejmuje kilka etapów.
Wizyta kwalifikacyjna
Lekarz analizuje dokumentację medyczną, plan leczenia onkologicznego oraz stan zdrowia pacjentki. Na tej podstawie ocenia możliwość przeprowadzenia procedury i dobiera odpowiedni sposób postępowania.
Stymulacja jajników
Pacjentka przyjmuje leki hormonalne w formie podskórnych zastrzyków. Ich zadaniem jest pobudzenie wzrostu kilku pęcherzyków jajnikowych jednocześnie.
Stymulacja trwa zwykle około 10–14 dni. W tym czasie odbywają się wizyty kontrolne, podczas których lekarz monitoruje wzrost pęcherzyków w badaniu USG oraz – w razie potrzeby – kontroluje poziom hormonów.
Punkcja jajników
Gdy pęcherzyki osiągną odpowiednią wielkość, komórki jajowe pobierane są podczas krótkiego zabiegu wykonywanego w znieczuleniu.
Witryfikacja komórek jajowych
Pobrane komórki jajowe są oceniane w laboratorium embriologicznym, a następnie zamrażane metodą witryfikacji. Materiał może być przechowywany i wykorzystany po zakończeniu leczenia onkologicznego, jeżeli pozwoli na to stan zdrowia pacjentki.
W wielu przypadkach stymulację można rozpocząć niezależnie od fazy cyklu miesiączkowego, wykorzystując tzw. protokół random start. Pozwala to skrócić czas oczekiwania na rozpoczęcie procedury.
Harmonogram zawsze ustalany jest indywidualnie, z uwzględnieniem rodzaju nowotworu, pilności leczenia oraz zaleceń lekarza onkologa.
Na czym polega zabezpieczenie płodności u mężczyzn?
U mężczyzn zabezpieczenie płodności najczęściej polega na pobraniu i zamrożeniu nasienia.
Przed oddaniem materiału pacjent wykonuje wymagane badania, między innymi w kierunku zakażeń wirusowych. Nasienie oddawane jest w przygotowanych do tego warunkach, a następnie oceniane i zamrażane metodą krioprezerwacji.
W zależności od sytuacji lekarz może zalecić zabezpieczenie więcej niż jednej próbki.
Zamrożone nasienie może zostać wykorzystane w przyszłości w ramach metod wspomaganego rozrodu, po zakończeniu leczenia onkologicznego i uzyskaniu zgody lekarza na rozpoczęcie starań o dziecko.
Co dzieje się z zamrożonym materiałem po zakończeniu leczenia?
Zamrożone komórki jajowe i nasienie przechowywane są w odpowiednio zabezpieczonym banku komórek rozrodczych.
Po zakończeniu terapii onkologicznej i uzyskaniu zgody lekarza prowadzącego pacjent może ponownie zgłosić się do kliniki. Dalsze postępowanie dobierane jest indywidualnie, z uwzględnieniem stanu zdrowia, rodzaju zabezpieczonego materiału oraz sytuacji rozrodczej pacjenta lub pary.
W przypadku zamrożonych komórek jajowych ich wykorzystanie wymaga zastosowania procedury zapłodnienia pozaustrojowego. W przypadku zamrożonego nasienia metoda leczenia dobierana jest między innymi na podstawie parametrów materiału i sytuacji klinicznej.
Jak zgłosić się do programu?
Ścieżka zgłoszenia została uproszczona tak, aby kwalifikacja mogła odbyć się możliwie szybko.
- Umów wizytę – zadzwoń pod numer +48 695 995 595 lub wypełnij formularz kontaktowy.
- Przyjedź do kliniki – najlepiej zgłosić się jak najszybciej po otrzymaniu informacji o planowanym leczeniu.
- Wykonaj wymagane badania – ich zakres ustalany jest indywidualnie.
- Odbądź konsultację lekarską – lekarz oceni możliwość zabezpieczenia płodności i zaproponuje dalsze postępowanie.
- Rozpocznij procedurę – po zakwalifikowaniu do programu zabezpieczenie płodności zostanie zaplanowane z uwzględnieniem harmonogramu leczenia onkologicznego.
Szczegółowe informacje znajdują się na stronie programu: Bezpłatne zabezpieczenie płodności pacjentów onkologicznych.
FAQ
Czy zabezpieczenie płodności opóźni rozpoczęcie leczenia onkologicznego?
Procedura planowana jest tak, aby możliwie najlepiej dopasować ją do harmonogramu leczenia przeciwnowotworowego.
U kobiet stymulacja jajników trwa zwykle około 10–14 dni i w wielu przypadkach może zostać rozpoczęta niezależnie od fazy cyklu. U mężczyzn zabezpieczenie nasienia może odbyć się znacznie szybciej.
Możliwość przeprowadzenia procedury oraz jej termin każdorazowo ustalane są przez lekarzy z uwzględnieniem rodzaju nowotworu, pilności leczenia i stanu zdrowia pacjenta.
Ile kosztuje zabezpieczenie płodności dla pacjentów onkologicznych?
Dla pacjentów zakwalifikowanych do programu świadczenia objęte jego zakresem są bezpłatne.
Kto kwalifikuje się do bezpłatnego programu?
Do programu mogą zostać zakwalifikowane kobiety od okresu dojrzewania do 40. roku życia oraz mężczyźni od okresu dojrzewania do 45. roku życia, jeżeli planowane lub prowadzone leczenie onkologiczne może negatywnie wpłynąć na ich płodność.
Ostateczną kwalifikację przeprowadza lekarz podczas wizyty.
Czy można skorzystać z programu po rozpoczęciu leczenia onkologicznego?
W niektórych sytuacjach może być to możliwe, jednak zależy od rodzaju zastosowanego leczenia, etapu terapii oraz stanu zdrowia pacjenta.
Decyzję podejmuje lekarz po indywidualnej ocenie sytuacji klinicznej. Dlatego najlepiej zgłosić się do kliniki jak najwcześniej, jeszcze przed rozpoczęciem leczenia, jeśli tylko jest to możliwe.
Jak długo można przechowywać zamrożone komórki jajowe lub nasienie?
Materiał rozrodczy może być przechowywany przez wiele lat w warunkach kriogenicznych. Szczegółowe zasady i czas przechowywania określają obowiązujące przepisy, warunki programu oraz dokumentacja podpisywana przez pacjenta.
Czy trzeba czekać na odpowiedni dzień cyklu, aby rozpocząć procedurę?
Nie zawsze. W wielu przypadkach stymulację jajników można rozpocząć niezależnie od fazy cyklu miesiączkowego, wykorzystując protokół random start.
O terminie rozpoczęcia procedury decyduje lekarz po ocenie sytuacji klinicznej pacjentki.
Zabezpiecz płodność przed rozpoczęciem leczenia
Rozpoczynasz leczenie onkologiczne i chcesz sprawdzić, czy możesz zabezpieczyć płodność?
Umów wizytę kwalifikacyjną w OVIklinice. Zadzwoń pod numer +48 695 995 595 lub skorzystaj z formularza kontaktowego na stronie oviklinika.pl/kontakt.
Pacjenci onkologiczni przyjmowani są poza kolejnością.
Zabezpieczenie płodności przed leczeniem onkologicznym polega najczęściej na pobraniu i zamrożeniu komórek jajowych lub nasienia przed rozpoczęciem chemioterapii, radioterapii lub hormonoterapii. Do bezpłatnego programu mogą zostać zakwalifikowane kobiety do 40. i mężczyźni do 45. roku życia. Pacjenci onkologiczni przyjmowani są poza kolejnością, a harmonogram procedury ustalany jest z uwzględnieniem planu leczenia przeciwnowotworowego.
OVIklinika po raz kolejny bierze udział w ogólnopolskiej kampanii społecznej „TATA. Najważniejsze słowo dla mężczyzny”, organizowanej przez Stowarzyszenie Nasz Bocian. To inicjatywa, która od lat przypomina, jak ważna jest diagnostyka męskiej płodności. W ramach tegorocznej edycji kampanii w OVIklinice będzie możliwość wykonania bezpłatnego badania nasienia. To podstawowe, nieinwazyjne badanie, które może dostarczyć istotnych informacji o jednym z ważnych obszarów płodności mężczyzny.
